مديريت بحران يا بحران مديريت...؟!

حدود 30 ساعت از حادثه آتش سوزي و فرو ريختن ساختمان پلاسكو در تهران مي گذرد و متاسفانه متوليان و مدعيان امر حمايت هاي رواني اجتماعي كشور به دليل عدم وجود هرگونه سازماندهي و انسجام در ارائه خدمات روان شناختي، زمان طلايي ارائه اين خدمات را از دست داده اند. 

گروه ها و تيم هاي ارائه دهنده حمايت هاي رواني لزوما بايد با سازماندهي و هماهنگي هاي قبلي، از همان ابتداي شروع يك حادثه و بحران در محل حادثه ، در محل هاي انتقال مصدومين  مثل اورژانس بيمارستان هاي معين، حضور و استقرار داشته باشند تا بتوانند كمك هاي اوليه روان شناختي را بلافاصله پس از امداد و نجات به مصدومين و حادثه ديدگان، اعضاء خانواده و اطرافيان مصدومين، به امدادگران و حتي به پرسنل و كادر درماني  ارائه دهند و اقدامات اساسي براي ارائه كمك هاي اوليه روان شناختي، ترياژ و شناسايي آسيب ديدگان و ... را به موقع انجام دهند، نه اينكه پس از حادثه به عنوان ملاقات كننده با گل و شيريني به بيمارستان و براي عيادت مصدومان بروند. 

در فاز اول بحران كه خطر و حادثه هنوز در حال وقوع است يا بلافاصله پس از آن كه خطر عواقب حادثه هنوز درك نشده و حتي بيشتر شهروندان قادر به تجزيه و تحليل خطر بصورت يك طرح و عمل نيستند و درجات زيادي از سردرگمي حتي در بين مسئولين و امدادگران نيز وجود دارد، حضور سازماندهي شده ارائه دهندگان حرفه اي حمايت هاي رواني اجتماعي ضروري و الزامي است.

پس از حادثه و زماني كه خطر رفع شده است، تمركز بايد بر واكنش هاي رواني حادثه ديدگان و بازماندگان باشد كه اضطراب برجسته ترين اين واكنش هاست. بايد اين واكنش ها بطور جدي مورد توجه قرار گرفته و ارائه دهندگان حمايت هاي رواني به دنبال كاهش اين هيجانات منفي و پريشاني هاي رواني افراد بوده و از تبديل شدن ASD به PTSD جلوگيري كنند. 

متاسفانه - همانند ديگر حوادث مشابه قبلي- از ابتداي حادثه تاكنون، در زمينه ارائه حمايت هاي رواني در اين حادثه تلخ، هيچگونه مداخله حرفه اي و منسجم مشاهده نشده است و از طرف مسئولين مربوطه در ستاد مديريت بحران، سازمان آتشنشاني، سازمان بهزيستي، وزارت بهداشت و درمان، سازمان نظام روان شناسي، شهرداري و ... مسئوليت پذيري جدي ديده نشده است. 

اين نشان از عدم وجود آمادگي قبلي و نبود يك سناريوي واحد براي مديريت بحران هاي روان شناختي در حوادث اين چنيني در سطح كشور است.   

اميد است در ادامه روند مديريت بحران هاي روان شناختي در حادثه ساختمان پلاسكو، شاهد اقدامات جدي و حرفه اي در راستاي كاهش آلام و پريشاني هاي مصدومين و بازماندگان حادثه باشيم.

دكتر خسرو محمدي/ اول بهمن 95